روز جهانی ناشنوایان/ اینجا “صدا” هدیه می‌دهند

بیشتر نوزادان و کودکان دچار مشکل شنوایی، از نظر ظاهر جسمی سالم هستند اما ناشنوایی یا کم‌شنوایی آن‌ها موجب می‌شود که علاوه بر منزوی و خجالتی شدن، نتوانند مهارت‌های گفتاری را به دست بیاورند و در بزرگسالی دچار مشکلات بیشتری شوند.

به گزارش ایسنا، اگر این نقص در کودکان زود مشخص شود می‌توانند با ابزارهای کمکی و درمان‌های لازم، مانند دیگر بچه‌ها به مدارس عادی بروند و شنوایی طبیعی داشته باشند.

پزشکان تاکید می‌کنند که سنجش شنوایی در بدو تولد کمک می‌کند کودکانی که نیاز به درمان دارند، شناسایی شوند و به موقع روش‌های درمانی و کمک به بهبود ناشنوایی برای آن‌ها انجام شود.

در این راستا آگاهی والدین نسبت به علائم کم شنوایی در نوزادان و کودکان اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا کم شنوایی یا ناشنوایی درمان نشده، موجب به تاخیر افتادن رشد مغز در قسمت گفتار و زبان می‌شود و این تاخیرها منجر به مشکل در یادگیری می‌شود.

ناشنوایی تنها معلولیتی است که درمان دارد؛ این معلولیت با کاشت حلزون رفع می‌شود. وقتی عمل کاشت حلزون برای کودکی انجام می‌شود، وی به فردی کاملا عادی تبدیل می‌شود، به مدرسه عادی می‌رود، در دانشگاه پذیرفته می‌شود و تشکیل خانواده می‌دهد.

انجام عمل کاشت حلزون شنوایی از سال ۱۳۹۲ در خوزستان آغاز و تاکنون بیش از یک هزار مورد کاشت حلزون در مرکز کاشت حلزون خوزستان انجام شده است و این یعنی هدیه دادن شنوایی به کودکانی که هیچ صدایی در دنیایشان نیست.

۳۰ سپتامبر مصادف با هشتم مهرماه، به عنوان روز جهانی ناشنوایان نام‌گذاری شده است. به مناسبت این روز به “مرکز تبسم”، تنها مرکز کاشت حلزون خوزستان در اهواز سر زدیم و با تعدادی از خانواده‌های دارای فرزند کم شنوا یا ناشنوا که حالا شنوایی‌شان را به دست آورده‌اند، صحبت کردیم.

محمد کودک هشت ساله‌ای است که عمل کاشت حلزون انجام داده، به مدرسه عادی رفته است و حالا خوب می‌شنود و کتاب می‌خواند.

رضا هم برادر کوچکتر و بازیگوش محمد هم به تازگی عمل کاشت حلزون انجام داده است، صدا را می‌شنود و واژگان را می‌شناسد اما هنوز به مرحله گفتار نرسیده است.

زهرا مادر این دو کودک دچار کم شنوایی که برای دو فرزندش عمل کاشت حلزون انجام شده و حالا در حال گذراندن دوره توانخشی هستند، درباره روند درمان فرزندانش گفت: در غربالگری سه روزه ابتدای تولد نوزاد، متوجه مشکل شنوایی محمد پسر بزرگم شدم. وقتی فهمیدم پسرم این مشکل را دارد برایم بسیار سخت بود که بتوانم این اتفاق را قبول کنم.

او ادامه داد: از سه ماهگی به مرکز تبسم مراجعه کردیم و محمد از سمعک استفاده کرد. هر روز بچه‌های متفاوتی را در این مرکز می‌دیدم و کم کم این موضوع را قبول کردم.

وی افزود: در یک سالگی برای محمد کاشت حلزون انجام شده و به صورت مرتب دوره توانبخشی و گفتار را گذرانده است. چند ماه اول بعد از عمل هیچ چیزی نمی‌گفت و اطرافیان می‌گفتند بی‌خود خودت را اذیت می‌کنی و بچه‌ات هرگز حرف نمی‌زند.

او که با نمد روی عروسک‌های محمد هم گوشی‌های کوچکی شبیه پردازشگر روی گوش او درست کرده است، گفت: بچه‌ها پشت سر محمد صدا درمی‌آوردند تا ببینند می‌شنود یا نه. مردم در مورد ناشنوایی سوالات عجیب و غریب می‌پرسیدند و بچه‌ها هم به این پردازش روی گوش پسرم دست می‌زدند اما او حالا مانند یک کودک عادی است و آنقدر توانا شده که خودش در مورد این موضوع توضیح می‌دهد و اجازه نمی‌دهد کسی به گوشش دست بزند.

این مادر درباره شرایط فرزند دومش بیان کرد: در غربالگری بدو تولد، رضا سالم بود اما من برای اطمینان برای تست شنوایی مراجعه کردم و مشخص شد که مشکل دارد و حدود یک سال پیش عمل کاشت حلزون را برای او انجام دادند.

مادر دیگری که به این مرکز آمده و منتظر فرزندش است تا کلاس توانبخشی‌اش را تمام کند و بروند، نیز گفت: یک پسر ۱۰ ساله دارم که کمی دیر متوجه شدم مشکل شنوایی دارد. بچه‌ام حرف نمی‌زند اما چون کسی در فامیل نداشتیم که ناشنوا باشد فکر کردم بچه دوست ندارد حرف بزند.

او ادامه داد: تقریبا دیر عمل کاشت حلزون را برای او انجام دادیم و حالا نمی‌تواند خوب صحبت کند و تنها یکی دو کلمه می‌گوید.

این مادر گفت: وقتی بچه دومم به دنیا آوردم برای تست شنوایی مراجعه کردم و مشخص شد یکی از گوش‌های دخترم مشکل دارد. دخترم از سمعک استفاده کرد اما بعد دچار افت شنوایی شد و کاشت حلزون برای او انجام شد.

نازنین‌زهرا هم دختر هشت ساله اهل یکی از روستاهای شادگان است که سال گذشته عمل کاشت حلزون را انجام داده و حالا زبان باز کرده است اما هنوز مانند کودک عادی حرف نمی‌زند.

مادر او نیز در مورد وضعیت دخترش گفت: اوایل متوجه کم شنوایی دخترم نشدم چون هر حرفی می‌زدم متوجه می‌شد و هر کاری می‌گفتم انجام می‌داد اما وقتی دیدم دو سال و نیمه شد و حرفی نزد به مرکز بهداشت رفتم و مشکلش را گفتم و این مرکز را به ما معرفی کردند.

او ادامه داد: با تست شنوایی متوجه شدند که بچه‌ام دچار ناشنوایی شدید است. دو پسر دیگر دارم که خدا را شکر سالم هستند و مشکلی ندارند.

وی بیان کرد: حالا هفته‌ای یک بار برای کلاس‌های توانبخشی و گفتار درمانی به اهواز می‌آیم. سختی راه را تحمل می‌کنم تا دخترم مثل بچه‌های عادی حرف بزند.

مادر انیس هم وقتی متوجه ناشنوایی دخترش شده، دنیا روی سرش خراب شده است اما حالا پر انرژی و شاداب است و روند درمان دخترش را می‌گذراند. دختر او هفت ساله است و سه سال پیش عمل کاشت حلزون را انجام داده و امسال به کلاس اول در مدرسه عادی رفته است.

او گفت: در غربالگری بدو تولد، کم شنوایی دخترم مشخص نشد اما زمانی که دو ساله شد متوجه شدم هیچ صدایی را نمی‌شنود و بعد برای درمان او در یک مرکز دیگر اقدام کردم. آن‌ها ما را معطل کردند، دخترم حدود یکی دو سال از سمعک استفاده کرد در حالی که به کاشت حلزون نیاز داشت.

وی افزود: دخترم تقریبا چهار ساله بود که به این مرکز مراجعه کردم و گفتند نیاز به کاشت حلزون نیاز دارد و حالا سه سالی می‌شود که کاشت حلزون را انجام داده و بسیار بهتر شده است. خیلی به بچه‌ام کمک کردند و از همه کسانی که به ما کمک کردند تا او زندگی طبیعی داشته باشد تشکر می‌کنم.

بررسی مشکل شنوایی نوزاد از بدو تولد

حسین باقری مسئول فنی مرکز کاشت حلزون خوزستان که با نام “تبسم” در اهواز فعالیت می‌کند، در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: کم شنوایی یکی از معلولیت‌هایی است که شکل پنهانی دارد یعنی شاید در ظاهر فرد نشانه‌ای از مشکلات جسمی مشاهده نشود اما یکی از معلولیت‌های بزرگ در سطح جامعه محسوب می‌شود.

وی افزود: در حال حاضر برای نوزادانی که در بیمارستان متولد می‌شوند، در بدو تولد غربالگری شنوایی انجام می‌شود و معمولا با در این مرحله، مشکل شنوایی اولیه کودکان مشخص می‌شود. ممکن است از یک هزار تولد زنده دو تا سه نوزاد دچار مشکل شنوایی شدید تا عمیق باشند و باید مداخله درمانی برای آن‌ها انجام شود.

مسئول فنی مرکز کاشت حلزون خوزستان گفت: این کودکان برای ارزیابی تشخیصی دقیق‌تر باید به مراکز تخصصی مانند مرکز تبسم مراجعه کنند تا تست‌های تخصصی از آن‌ها گرفته شود. کودکانی که مشکل شنوایی شدید تا عمیق دارند، باید وارد پروسه توانبخشی شوند یعنی ابتدا باید سمعک (وسلیه کمک شنیداری) استفاده کنند تا شنیدن صدا برای آن‌ها تقویت شود. سپس وارد دوره گفتار درمانی و تربیت شنیداری می‌شوند تا بررسی شود که این کودکان با سمعک می‌توانند به خوبی صدا را بشوند یا خیر. ممکن این دوره شش ماه یا کمی بیشتر طول بکشد.

وی افزود: اگر در این دوره به این نتیجه برسیم کودک می‌تواند با استفاده از سمعک، صدا را به خوبی بشنود و در ادامه مسیر هم از سمعک استفاده می‌کند. عموما این کودکان تا سن مدرسه پایش می شوند. اگر کودک با سمعک به نتیجه خوبی نرسد، وارد مسیر کاشت حلزون می‌شود.