پنج شنبه , ۱۴ آذر ۱۳۹۸
سرخط خبرها
خانه / دسته‌بندی نشده / پرویز فتاح، رئیس ثروتمندترین نهاد حاکمیتی ایران می‌شود

پرویز فتاح، رئیس ثروتمندترین نهاد حاکمیتی ایران می‌شود

پرویز فتاح، رئیس ثروتمندترین نهاد حاکمیتی ایران می‌شود
بنیاد مستضعفان؛ سازمانی با بیش از ۵۶ هزار میلیارد درآمد؟ / از شایعه ساخت باشگاه در دبی تا هزینه ۱۰۰ میلیارد تومانی برای یک ساختمان
آیا بنیاد مستضعفان یک سازمان اشرافی شده یا همچنان در خدمت فقرا است؟

بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در مجموع حدود ۱۵۰ شرکت و بنگاه وابسته به خود دارد که مهمترین آنها شرکت نفت بهران، شرکت سیمان تهران، بانک سینا، شرکت زمزم، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران و … می باشد.

همزمان با انتشار اخباری مبنی بر انتصاب پرویز فتاح به عنوان رئیس بنیاد مستضعفان در برخی رسانه‌ها، معاون اشتغال و خودکفایی کمیته امداد این خبر را به نوعی تائید کرد. معاون پرویز فتاح گفته است که در حال آماده شدن برای اصلاح اساسنامه بنیاد مستضعفان است و موجب خواهد شد در دوره ریاست پرویز فتاح بر این بنیاد، با نهادی برای مستضعفین و انقلاب اسلامی مواجه باشیم.

رئیس فعلی این سازمان، محمد سعیدی کیا است که چندی سالی هست سکان دار این سازمان می‌باشد. در طول این چند ماه شایعاتی هم مبنی بر ریاست محمد باقر قالیباف(شهردار سابق تهران) براین سازمان بود که توسط اطرافیانش رد شد.

به همین مناسبت در این گزارش سعی داریم مروری بر فعالیتها، ساختار و میزان ثروت و حاشیه‌های سازمان مستضعفان داشته باشیم.

بنیاد مستضعفین چگونه به وجود آمد؟

سنگ بنای تشکیل بنیاد مستضعفان بر پایه فرمان امام خمینی(ره) در اسفند ماه سال ۵۷ بود که خطاب به شورای انقلاب اسلامی فرمان تشکیل این بنیاد را داده و به اعضای آن ماموریت داد تا تمام اموال منقول و غیرمنقول سلسله پهلوی(بنیاد پهلوی) و شاخه ها و مربوطین به این سلسله را به نفع مستمندان و کارگران و کارمندان ضعیف مصادره نماید.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، شهید بهشتی، هاشمی رفسنجانی، موسوی اردبیلی، احمد جلالی، علی‌اصغر مسعودی و مهندس سحابی از اعضای هیأت مؤسس بنیاد مستضعفان بودند. بنا بر تصویب همین هیأت بود که علینقی خاموشی به‌عنوان اولین رئیس بنیاد مستضعفان منصوب شد. خاموشی تا همین اواخر عضو حزب مؤتلفه بود.

از شهریور سال ۵۹ اداره بنیاد به نخست‌وزیران وقت سپرده شد. امام در نامه خود به محمدعلی رجایی، نخست‌وزیر وقت آورده بود: “چون وضع بنیاد مستضعفین موجب نگرانی این جانب و مسائل آن پیچیده است، لازم است جناب عالی امور بنیاد را در دست گرفته و تحت نظر اشخاص متدین، متعهد و کاردان آن را به نفع مستضعفین اداره نمائید. اطلاعات لازم را می‌توانید از هیأتی که این جانب معین نمودم، به دست آورید. ان‌شاءالله‌تعالی موفق در خدمت به اسلام و مسلمین به‌خصوص مستضعفین باشید.”

در سال ۱۳۶۷ با فرمان امام خمینی(ره) نام این نهاد به بنیاد جانبازان تغییر کرد و پس از رسیدن آیت الله خامنه ای به رهبری جمهوری اسلامی، در سال ۱۳۶۸ به بنیاد مستضعفان و جانبازان تغییر نام یافت. نهایتا در سال ۱۳۸۳ و با محول کردن حوزه جانبازان به سازمان جدیدی به عنوان بنیاد شهید و امور ایثارگران، این نهاد با نام بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی به ادامه فعالیت پرداخت.

در شهریور ۶۸ و بعد از حذف پست نخست‌وزیری، محسن رفیق‌دوست به ریاست بنیاد مستضعفان منصوب شد. رفیق‌دوست راننده اتومبیل حامل امام از فرودگاه به سمت بهشت زهرا در بهمن ۵۷ بود. او تا ۳۱ تیر ۱۳۷۸ این سمت را بر عهده داشت و بعد از او، محمد فروزنده تا ۳۱ تیر ۹۳ این سمت را بر عهده گرفت.

فروزنده هم‌اکنون عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام و از فرماندهان سپاه در جنگ است. او از سال ۶۶ تا ۶۸ رئیس ستاد کل سپاه پاسداران، از سال ۶۸ تا ۷۰ جانشین فرمانده کل نیروهای مسلح و از سال ۷۰ تا ۷۲ نیز جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بوده است.

فروزنده در کابینه دوم اکبر هاشمی رفسنجانی و در فاصله سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ به‌عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح فعالیت می‌کرد. او بیش از ۱۵ سال ریاست بنیاد مستضعفان را بر عهده داشت.

محمد سعیدی‌کیا از ۳۱ تیر سال ۹۳ تا همین روزهای اخیر ریاست بنیاد مستضعفان را بر عهده داشت. او وزیر راه‌و‌ترابری دولت دوم میرحسین موسوی و دولت اول سازندگی و در دولت اول اصلاحات نیز وزیر جهاد سازندگی بود. سعیدی‌کیا در دولت نهم نیز وزیر مسکن و شهرسازی بود.

او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز نام‌نویسی کرد که البته از سوی شورای نگهبان احراز صلاحیت نشد.

ساختار بنیاد مستضعفین؛ فعالیت اقتصادی برای محرومین و رشد فرهنگی کشور

حوزه‌ وظایف سازمان مستضعفین بسیار گسترده بوده است. هدف اصلی ایجاد چنین سازمانی در ابتدا دریافت اموال از بنیاد پهلوی و دراختیار مستضعفین و فقرا قرار دادن آنها بود.

در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، بخشی از توان بنیاد مستضعفان در جهت کمک به جنگ زدگان و آوارگان جانبازان و آزادگان هزینه می شد. همچنین در فروردین ۱۳۶۵ از سوی امام خمینی(ره)، بنیاد موظف شد، علاوه بر رسیدگی به محرومان و مستضعفان، در امور فرهنگی خانواده های شهیدان و فرزندان شاهد مشارکت نماید. به دنبال تغییر نام بنیاد به بنیاد جانبازان در ۱۳۶۷، تمامی توانایی بنیاد در خدمت به جانبازان انقلاب اسلامی به کار گرفته شد.

اما اکنون سهم بنیاد در فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور قابل توجه است. تنوع، کیفیت، گستردگی و حجم فعالیت های بنیاد این امکان را به وجود آورده، که بتواند به گسترش روابط بازرگانی و حضور موثر در نمایشگاه های خارج از کشور و سرمایه گذاری ها و فعالیت های مشترک با دولت و بنگاه های ایرانی و خارجی صدور محصولات تولیدی و خدمات فنی بپردازد.

بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در مجموع حدود ۱۵۰ شرکت و بنگاه وابسته به خود دارد که مهمترین آنها شرکت نفت بهران، شرکت سیمان تهران، بانک سینا، شرکت زمزم، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران و … می باشد.

اما در چارت سازمان، وظیفه اصلی این سازمان چیست؟ بنیاد دارای دو بخش اقتصادی و محرومان و مستضعفان است که وظایف آن به این شرح است:

الف) وظایف کلی در زمینه فعالیت های اقتصادی:

– تقویم و حفظ و اداره اموال و در صورت نیاز تبدیل آنها به دارایی های مولد.

– حفظ اشیاء، اسناد و مدارک‌ تاریخی و بهره‏برداری از آنها در جهت رشد فرهنگی‌ کشور.

– اداره بهینه‏ واحدهای‏ اقتصادی،‌ ادغام‏ و تبدیل‏ و توسعه‏ آنها با هدف حضور در صحنه‏ های داخلی و بین‏ المللی.

– توسعه توان اقتصادی بنیاد و نیز انجام فعالیت های تولیدی و خدماتی به منظور افزایش تولید ملی، کسب درآمد، توسعه فضای رقابتی و کمک به اجرای اهداف و سیاست های دولت جمهوری اسلامی ایران.

ب ) وظایف کلی کمک به محرومان:

– انجام فعالیت های امدادی و عام‏المنفعه به منظور کاهش محرومیت مستضعفان در چارچوب تدبیر ابلاغی مقام معظم رهبری.

املاک و دارایی‌های بنیاد مستضعفین

به طور کلی اموالی که بنیاد مستضعفین از بنیاد پهلوی گرفت به شرح زیر هستند:

املاک بنیاد پهلوی

بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و بیمه‌ها

نام بنگاه/ میزان سهم

سرمایه

دارایی

سرمایه‌گذاری

سود سهام

بانک عمران/۱۰۰ درصد

۵ میلیارد ریال

۷۵ میلیارد ریال

۴/۱ میلیارد ریال

۳۰۰ میلیون ریال

بانک ایرانشهر/ ۳۰ درصد

۳ میلیارد ریال

۳۸ میلیارد ریال

بانک توسعه صنعتی ایران/ ۳/۱ درصد

۳ میلیارد ریال

هفتصد هزار دلار

بانک اعتبارات/ ۲ درصد

۵/۱ میلیارد ریال

بانک ایران و انگلیس/ ۱ درصد

یک میلیارد ریال

صندوق تضمین صنعتی/ (نامعلوم)

۱۱ میلیون دلار

عمران ترینوال/ ۳۰درصد

۱۲میلیون ریال

شرکت سرمایه‌گذاری ایرانشهر/ ۲۱درصد

۷۰ میلیون ریال

بانک فرست نشنال ویسکانسین میلواکی- آمریکا/ ۵ درصد از طریق بانک عمران

هیسپان – ایران/ ۱۱ درصد

۱۵۰هزار دلار

بیمه ملی/ ۸۰ درصد

۸۰۰ میلیون ریال

صنایع

سیمان تهران/ ۲۵درصد

۱۵/۱ میلیارد ریال

سیمان فارس و خوزستان

۳۰۵ میلیارد ریال

مونتکس (۳۵ درصد)

۱۲ میلیون ریال

پاناسوز- سهام از طریق سیمان فارس و خوزستان (۹۵ درصد)

ایرانیت (۳۰ درصد)

شرکت معدنی سنگواره (۴۰ درصد)

جنرال موتورز ایران/ ۱۰ درصد

۵/۱ میلیارد ریال

بی.اف.گودریچ ایران/ ۴۵ درصد

۹۱۷ میلیون ریال

هپکو/ ۴۵درصد

بین المللی

ساختمان بنیاد پهلوی در نیویورک/۱۰۰ درصد

۵/۱۴ میلیون دلار

پروژه کانال استریت در نیو اورلئان/ (نامعلوم)

هتل‌ها (۱۰۰ سهام)

دربند، هیلتون، اوین و ونک (تهران)، هتل جدید بابلسر، هتل قدیم و جدید چالوس، هایت خزر، هتل قدیم و جدید رامسر (ساحل دریای خزر) و هتل خرمشهر، هتل شیراز، هتل مشهد، هتل بوعلی، هتل آبعلی، هتل شاهی، هتل آبعلی آمل، متل جدید سخت سر، هتل‌های قدیم و جدید گچسر در بقیه شهرها

مجموعه‌های توریستی- تفریحی

نمک آبرود در نزدیکی چالوس (۱۰۰درصد)، ویلا در رامسر و بابلسر، باشگاه و کازینو رامسر، کازینو هایت، کازینو کیش (۱۰۰درصد)، هتل، یک کازینو و ۱۰۰۰ ویلا در جزیره کیش (۲۰ درصد از طریق بانک عمران) و رستوران فرودگاه مهرآباد در تهران (۲۵ درصد)

مسکونی و تجاری

پروژه شهرک سازی شرکت شهرآرام (۴ درصد)، پروژه ۲۱۹ واحدی بنگالوسازی در نزدیکی نیاوران- تهران(۱۰۰ درصد)، سه برج چندین طبقه مسکونی و تجاری ونک (۱۰۰ درصد)، ۲۵ هزار واحد مسکونی گران قیمت در فرحزاد(۳۰درصد متعلق به بانک عمران) و پروژه پانصد میلیون دلاری شهرسازی لویت شهر از طریق بانک عمران (درصد نامعلوم)، ساختمان پلاسکو

با این حال، دارایی و ثروت این بنیاد در حال حاضر تغییر کرده است. در سال ۶۸ بنیاد مستضعفان، مالکیت بیش از ۸۰۰ شرکت و بنگاه اقتصادی را در اختیار داشت که تمام آنها از نوع اموال مصادره‌شده بودند. در پی خصوصی‌سازی و واگذاری اموال به بخش خصوصی، شمار این شرکت‌ها در سال ۷۸ به ۴۰۰ شرکت رسید.

در سال ۸۸ این مؤسسه در مجموع مالکیت کمتر از ۱۴۰ شرکت را در اختیار داشته‌ است. بانک سینا متعلق به این نهاد است. شرکت زمزم، بنیاد علوی، شرکت نفت بهران و شرکت آزادراه تهران – شمال از جمله دارایی‌های این نهاد هستند.

سال ۹۶ برای اولین بار پس از تشکیل بنیاد مستضعفان در سال ۵۷، صورت‌های مالی حسابرسی‌شده این مجموعه منتشر شد و متعاقباً صورت‌های مالی ۱۵ سال ۱۳۹۵-۱۳۸۰ این مجموعه روی سایت اینترنتی آن قرار گرفت. بر اساس صورت‌های مالی سال ۹۵ این نهاد، میزان دارایی‌های این بنیاد بیش از ۵۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

از شرکتهای شناخته شده تحت پوشش بنیاد در حوزه های مختلف می توان به شرکت ایرانسل در حوزه فناوری اطلاعات، شرکت نفت بهران در حوزه نفت و انرژی، آزادراه تهران-شمال و برج علوی نیویورک در حوزه عمران و ساختمان و بانک سینا در حوزه خدمات مالی اشاره نمود.

بر اساس اطلاعات مندرج در صورتهای مالی سال ۱۳۹۵ بنیاد، بیش از ۶۰ شرکت از شرکتهای تابعه این نهاد به دلایل مختلف مانند ماهیت غیراقتصادی، پروژه در حال تاسیس و یا سوءعملکرد با مشکل زیان سنواتی و یا زیان جاری مواجهند که راهکارهای مختلفی مانند فروش سهام یا تغییر رویه عملکرد به منظور اصلاح این وضعیت پیش بینی گردیده است.

حواشی بنیاد مستضعفین؛ از حقوق نجومی تا باشگاه در دبی و ساختمان ۳۶ طبقه ای در آمریکا

در طول این مدت، بنیاد مستضعفان با حاشیه های بسیاری روبرو بوده است. یکی از این حاشیه ها دریافت دستمزد بسیار بالا توسط کارکنان این بنیاد بوده است. پاسخ رئیس وقت بنیاد مستضعفین(سعیدی کیا) که خود و معاونانش در نهایت و با احتساب اضافه کاری ها حدود ۱۷ میلیون دریافتی دارند تبدیل به سوژه بسیاری از طنزپردازان و کاریکاتوریست ها شد.

حاشیه‌ دیگر، بازسازی ساختمان بنیاد با هزینه‌ حدود ۱۰۰ میلیارد تومانی بود که باعث تعجب بسیاری گردید. البته خود سازمان این ادعا را رد کرد با این حال، حشمت الله فلاحت پیشه(نماینده اسلام آباد در مجلس) در این مورد اظهار داشت: “نمی‌دانم این خبر تا چه حد صحیح است اما به اعتقاد من یک دسته از بنیادها و سازمان‌ها پس از انقلاب شکل گرفتند که امانتدار ثروت‌هایی بودند که در انقلاب اعلام شد متعلق به ملت ایران است. در حکومت سابق این ثروت‌ها میان برخی تقسیم شده بود و در انقلاب قرار شد متعلق به مردم باشد.”

فلاحت پیشه در ادامه گفت: “اگر خبر مرتبط با هزینه ۱۰۰ میلیارد تومانی برای بازسازی ساختمان بنیاد مستضعفان صحت داشته باشد، این موضوع فاجعه برای انقلاب است.”

افتتاح یک باشگاه مجلل برای ایرانیان در دبی یکی دیگر از حاشیه های بنیاد مستضعفان بود که در افکار عمومی مطرح شد. این خبر هم البته هیچگاه تایید نشد. با این حال، فلاحت پیشه در آن زمان با بیان اینکه از افتتاح باشگاه ایرانیان در دبی توسط بنیاد مستضعفان اطلاع ندارد اظهار کرد: “در دوران رژیم شاه باشگاه و سازمانی به همین نام در دبی مشغول به فعالیت بود از این رو اگر نهادی که امروز در دبی از سوی بنیاد مستضعفان به ایرانیان خدمات ارائه می دهد همان سازمان و ارگان قبل از انقلاب باشد قطعا باتوجه به رویکرد کاری بنیاد مستضعفان مشکلی وجود ندارد.”

با این حال این نماینده مجلس در ادامه تاکید کرد: “بنیاد مستضعفان اجازه قانونی سرمایه گذاری در عرصه اقتصادی در خارج از کشور ندارد و حیطه فعالیت این نهاد از نظر مالی تنها به نظارت بر عملکرد نهادها و شرکت های قبل از انقلاب و البته اموال و دارایی های آنها محدود است (اینجا بخوانید).”

بنیاد علوی یکی دیگر از مراکزی است که باعث جلب توجه بسیاری شد. بنیاد علوی یک سازمان غیرانتفاعی خصوصی در ایالات متحده است. این سازمان در سال ۱۳۵۱ با نام بنیاد پهلوی بنیانگذاری شد اما در سال ۱۳۵۹ به نام بنیاد مستضعفان تغییر نام داده و در سال ۱۳۷۱ هم نام بنیاد علوی برای آن در نظر گرفته شد.

درباره ی admin

همچنین ببینید

مدیرکل کمیته امداد خوزستان: اقدامات شهردار اهواز امیدوار کننده است

مدیرکل کمیته امداد خوزستان: اقدامات شهردار اهواز امیدوار کننده است در راستای اجرای طرح تفکیک ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*