یکشنبه , ۳ شهریور ۱۳۹۸
سرخط خبرها
خانه / فرهنگی / تاریخچه ایل بزرگ و کهن زنگنه / اطلاعاتی در مورد ایل زنگنه که در منطقه جانکی سکونت دارند

تاریخچه ایل بزرگ و کهن زنگنه / اطلاعاتی در مورد ایل زنگنه که در منطقه جانکی سکونت دارند

از آنجایی که باغملک در گذشته آب و خاک قوم زنگنه بوده و چون بیشتر ملک زنگنه ها را باغ تشکیل می داد مرکز شهرکه قبلا «پونه: نامیده می شده کم کم جای خود را به باغملک داد .

 البته به اراضی منطقه ی جانکی در قبل عروه می گفتند .

باغملک پیش از آمدن زنگنه ها در دست شیرآلی و مکوند و شولستانیها بود .برخی می گویند : که شیرآلیها از از کهگیلویه و بویر احمد به منطقه ی جانکی آمده اند .شیرآلیها با آمدن زنگنه ها ممبینی ها را از کهگیلویه و بویر احمد به کمک آوردند . اما زنگنه ها بعد از درگیری های زیاد توانستند در باغملک ساکن شوند .

زنگنه ها ۳ دسته اند: ۱ – زنگنه ی اصلی ۲ – کُرد زنگنه ۳ – زنگنه ی عباسوند تمبی

زنگنه ی اصلی: ” هزاروند – عباسوند – اوموند – تدویی – گیجوند – گلابوند – سلمانوند – شرفوند – گراوند “

وجـــه ی نـــامــگـــذاری ایـــل زنــگـنــه

مردم ایل زنگنه خود را از نسل زنگه پسر شاوران ” شاپور یا شاپوران ” ایرانی می دانند . زنگه ایرانی دلاوری بوده است که برای نخستین بار در نبرد کاوس و رستم در مازندران قدرت نمایی کرده و با پهلوانان مازندران نیز جنگیده است .

زنگه در بزمی که رستم در نوند آراسته بود حضور داشته و در پیکاری که پس از این بزم در گرفت با پیلسم ویسه در آویخت و پیروزی یافت .مردم این ایل به افتخار زنگه و برای اینکه نام این پهلوان ایرانی زنده و جاوید بماند عشیره خود را زنگنه نامیدند .و از آنجا که واژه ی زنگه احتمالا در پهلوی زنده نیز می باشد و زنده در کُردی زننه است لذا این ایل در بین کُردان به زننه معروف گشته و به مرور زمان و به علت تطور زنگنه شده است .

ایل زنگنه یکی از مهم ترین ایلات بزرگ و کهن غرب ایران است که در ادوار مختلف تاریخی ، از میان این ایل شخصیت های برجسته ای ظهور کرده اند. این ایل را برخی کرد ­و برخی لر دانسته اند . معین الدین نطنزی، زنگنه را­جزو قلمرو اتابکان لر­محسوب­می­کند­ و­زنگنه­ را جزء طوایفی نام می برد­که تابع اتابکان لر ­بوده اند  (نطنزی ،­۱۳۳۶: ۱۵۴) . میرزا­­سمیعا ­درتذکره­الملوک ایل زنگنه را در­مجموعه­ای­ مرکب از ایلات کرد و­­ لر نام­ می برد(سمیعا،۱۳۶۸:۲۵) . شرفنامه بدلیسی در تقسیم بندی که از اکراد ایران انجام داده، زنگنه را یکی از آنها دانسته (بدلیسی،­۱۳۶۴:۴- ۴۲۳) . انگلبرت­کمپفر نیز در بیان اوصاف شیخ علی­خان زنگنه او را از نژاد کرد دانسته است (کمپفر ، ۱۳۶۳: ۸۳). با توجه به قراین و شواهد موجود کرد بودن ایل زنگنه قطعی است.

درباره وجه تسمیه ایل زنگنه اقوال گوناگون وجود دارد. معین الدین نطنزی اشاره دارد که وجه تسمیه زنگنه به علت مکان هایی بوده که این طوایف در آنجا ساکن بوده اند (نطنزی ، ­۱۳۳۶: ۱۵۶).

بارون دوبد می نویسد: «در ایران چند طایفه ایلیاتی هست و از آنها یکی زنگنه است که در زمانی بسیار زیاد بودند و اکنون یکی از طایفه های بسیار شریف کرد کرمانشاه به شمار می روند که اصوات نام آن مشابه کلمه تزیگنه روسی به معنی کولی است ( دوبد ،­۱۳۷۱:۳۱۱ ) . وی تزیگنه و زنگنه را مرتبط با هم می داند ولی به نظر نگارنده این تشابه درست به نظر نمی رسد چرا که هیچ تشابهی  بین کولی ها و زنگنه ها وجود ندارد.

اما برخی دیگر، وجه تسمیه این ایل را منبعث از­« زنگه » شخصیت افسانه ای حماسه ملی ایران که در­شاهنامه فردوسی بار­ها به آن اشاره شده می دانند. براساس این دیدگاه که تاحدودی درست به نظر می رسد، دلاوری ایرانی به اسم« زنگه » از طوایف کرد، ایلات رابا فرماندهی خویش متحد و در خدمت سلسله کیانیان به دفاع از ایران بزرگ کمر بسته است. زنگه فرزند شاوران یا همان شاپوران است که برای نخستین بار در نبرد کاوس و رستم در مازندران قدرت نمایی کرده و با پهلوانان مازندران نیز جنگیده است. زنگه در بزمی که رستم در نوند آراسته بود­ حضور داشته و در پیکاری که پس از این بزم درگرفت با پیلسم ویسه درآویخت و پیروزی یافت ( رستگارفسائی ،­۱۳۶۹: ۵۱۴ /۱).

بنابراین مردم ایل زنگنه خود را از نسب زَنگه پسر شاوران ( شاپور یا شاپوران ) ایرانی می دانند . مردم این ایل به افتخار زنگه و برای اینکه نام این پهلوان ایرانی زنده و جاوید بماند، عشیره خود را زنگنه نامیدند و از آنجا که واژه زنگنه احتمالاً در پهلوی زنده نیز می باشد و زنده در­کردی زننه است، لذا این ایل در بین کردان به زننه معروف گشته و به مرور زمان به علت تطور زنگنه شده است . واژه زنگنه در کردی سورانی امروزی به معنی «زنده است» به کار می رود و این در حالی است که نولدکه می نویسد «که نمی داند که اصل صحیح آن در پهلوی زنده است یا زنگه ( نولدکه ، ۱۳۶۳: ۲۵ ).

می توان تصور کرد که نام ایل زنگنه در اصل زنگه زنه بوده است که زنگه همان پسر شاوران می باشد و زنه در کردی به معنای زنده است.بنابراین زنگه زنه یعنی زنگه(پسرشاوران) زنده یا جاوید است ( افشار­سیستانی ،­۱۳۷۱: ۱۹-۱۲۱۸/۲).

درباره ی admin

همچنین ببینید

photo_2017-11-20_22-05-14

مراسم کلنگ زنی رستوران امامزاده عبد الله (ع) انجام شد

مراسم کلنگ زنی رستوران امامزاده عبد الله (ع) انجام شد مراسم کلنگ زنی و ساخت ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*