استان خوزستان با برخورداری از منابع طبیعی گسترده، زمین‌های حاصل‌خیز، رودخانه‌های پرآب و اقلیم متنوع، همواره یکی از قطب‌های بالقوه کشاورزی کشور محسوب شده است. این استان نه‌تنها در تولید محصولات استراتژیک مانند گندم، نیشکر، سبزیجات و صیفی‌جات نقش مهمی ایفا می‌کند، بلکه ظرفیت‌های بی‌بدیلی در حوزه دامپروری، باغبانی، شیلات و صنایع تبدیلی دارد. با این حال، در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری، مدیریتی و زیست‌محیطی موجب شده تا این ظرفیت‌ها به‌درستی مورد بهره‌برداری قرار نگیرند و کشاورزی استان با بحران‌های متعددی مواجه شود.
از یک‌سو، تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی، افت منابع آب زیرزمینی و پدیده ریزگردها، فشار مضاعفی بر منابع طبیعی استان وارد کرده‌اند. از سوی دیگر، نبود الگوی کشت مناسب، ضعف در سیاست‌گذاری، ناهماهنگی میان نهادهای اجرایی و عدم حمایت کافی از کشاورزان، موجب شده تا تولیدکنندگان بخش کشاورزی با ریسک‌های اقتصادی و اجتماعی جدی روبه‌رو شوند. در چنین شرایطی، ضرورت بازنگری در سیاست‌های کلان کشاورزی، اصلاح ساختارهای مدیریتی، بهره‌گیری از دانش دانشگاهی و فناوری‌های نوین، بیش از پیش احساس می‌شود.در این میان، موضوعاتی چون ممنوعیت‌های دوگانه در کشت محصولات پرمصرف، وضعیت نهاده‌های کشاورزی، تبعات انتقال آب بین‌حوزه‌ای، نقش دانشگاه‌ها در تدوین الگوی کشت، و آینده کشاورزی هوشمند در استان، از جمله محورهایی هستند که نیازمند بررسی دقیق و کارشناسانه‌اند.
از این رو با دکتر علیرضا شافعی‌نیا، استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به گفت‌وگو پرداختیم تا ضمن واکاوی وضعیت فعلی کشاورزی استان، راهکارهایی برای عبور از بحران و دستیابی به کشاورزی پایدار و هوشمند ارائه شود.
